“Durf het liefdespad op te gaan”

“Seks hoort bij het leven, beperking of niet,” aldus kenniscentrum Rutgers. Maar het is niet altijd simpel om als jongere met een beperking uit te vinden wie je bent op seksueel gebied. Welke invloed heeft de handicap op je seksleven? En hoe vind je een partner? Jacqueline Kool sprak met drie jonge mensen over hun ervaringen met seks en intimiteit.

Aanleiding voor de interviews is het boekje Kun je seks hebben met CP? Van CP Nederland (voorheen BOSK). Het gaat over jonge mensen met cerebrale parese, maar de tips en wijsheden over flirten, daten, vrijen, jezelf ontdekken en relaties aangaan, zijn ook zinvol bij andere beperkingen. Carolien, Lena en Frank hebben alle drie CP. Het ontdekken van hun seksualiteit ervaarden zij best als een eenzame zoektocht. Ervaringen van anderen waren welkom geweest om met minder schroom hun liefdespad te verkennen. Ze delen daarom hun verhaal.

Gekke standjes

“Soms is iets de eerste keer niks en moet je wennen,” zegt Lena (20). Seks is voor haar een leerproces en uitproberen. Vijf jaar geleden leerde Lena haar vriend kennen via een Whatsappgroep. Hij werd verliefd op haar. Zij vond het eerst verwarrend, maar de vonk sprong over. Met hem beleefde ze haar eerste seksuele ervaringen.

Lena’s ouders praatten weinig over seks, en wat het betekende als je CP hebt, wist ze niet. Als nieuwsgierige tiener experimenteerde ze met chat-sites, maar vond er vooral “geile mannen”. Toen haar vader haar betrapte bij een uit de hand lopende Skypesessie, was ze er wel klaar mee. Eenmaal stelde ze anoniem de vraag op het CP-forum, hoe seks met spasmen gaat en kreeg toen het BOSK-boekje getipt.

Eigenlijk moet m’n hoofd een lege blije bal zijn, dan heb ik zin in vrijen

 
Lena
 

“Het is belangrijk om goed te zijn met je eigen lichaam, te weten wat je fijn vindt en niet. In m’n eentje kan ik niet klaarkomen, maar met mijn vriend samen wel. Hij is mijn lichaam gaan verkennen en daardoor leerde ik mijn lichaam kennen.” Lust voelen gaat niet altijd vanzelf, soms is ze onzeker over haar lichaam. “Ik vond douchen vroeger niet fijn, in je eentje bloot in zo’n witte ruimte voor de spiegel. Maar sámen douchen vind ik wel fijn.” Als ze te veel in negatieve gedachtenspiralen zit, is de overstap naar lust voelen lastig. “Eigenlijk moet m’n hoofd een lege blije bal zijn, dan heb ik zin in vrijen.” Na het vrijen en klaarkomen voelt ze zich spontaan zo’n ‘blije bal’: “Dan ben ik helemaal ontspannen, hoofd leeg, vol leuke hormonen. Net als wanneer ik wandel in het groen, dan word ik ook rustig.”

CP maakt de seks soms wat onhandig: “Mijn benen kunnen niet ver open, dus hij moet gekke standjes zoeken. Eigenlijk past het soort van niet, maar hij gaat er relaxt mee om en dan lukt het toch.” De BOSK-tip om een kussentje onder de billen te leggen, werkte. Wel heeft ze vaak spierpijn en is ze moe na het vrijen. “De trap aflopen is dan soms geen goed idee...”

Het gaat vooruit

3,5 jaar geleden liet Carolien (28) zich overhalen door een vriendin voor een 4-date met haar vriend en diens broer, onder het motto: ‘Of je hebt een leuke avond of je hebt een leuk verhaal!’ De volgende filmavond gingen Carolien en ‘de broer’ samen. Hij miste - klassiek - de laatste trein en bleef slapen. Carolien zei die nacht nog geen seks te willen. Ze had nooit bedacht dat seks een probleem zou zijn, al was er een zorg: een tampon inbrengen lukte niet door verkrampingen in haar bekkenbodem. Dat is mogelijk een indicatie voor al dan niet lukken van penetratie, vertelde een vriendin met CP. “Ik vertelde mijn vriend toen dat het misschien een probleem zou zijn en dat het dan niet aan hem ligt”. Carolien heeft “best een goede band met haar lichaam en vindt zichzelf best mooi”. Maar door haar handicap heeft ze veel pijn en daardoor moeite om te voelen wat haar lichaam fijn vindt; als ze gaat voelen, voelt ze altijd ook pijn. Dat is lastig: bij het vrijen, moet je juist vertrouwen op je gevoel. Ze ontdekte dat ze na het innemen van pijnmedicatie meer ontspannen is en dat helpt bij het vrijen, al is ze dan minder helder. Als er te veel pijn is, wordt ze liefst met rust gelaten. Al snel bleek geslachtsgemeenschap inderdaad niet mogelijk. Samen moesten ze uitzoeken hoe het vrijen wel fijn en bevredigend kon zijn. Echt blij verliefd was ze daardoor eerst niet en ook was ze bang haar vriend hierdoor kwijt te raken, maar hij zei: “Het is jammer, maar ik hou van jou zoals je bent, dit hoort erbij.” Ze leerden hoe belangrijk het is om open te communiceren. Carolien verkende ook mogelijke oplossingen, zoals botox-injecties in de bekkenbodemspier. De eerste poging mislukte en was erg pijnlijk, ze twijfelt over een tweede poging. Een verwijzing naar een seksuoloog leverde niets op: zij bleek niets te weten van spasmen. Maar de bekkenbodemtherapeut helpt wel. “Het gaat vooruit en we hebben het leuk zoals het nu is. We willen ooit graag kinderen, het zou fijn zijn als dat op natuurlijke wijze kan.”

Ondertussen leerde ze meer ontspannen en genieten van lijfelijk samenzijn, ’s morgens in bed kletsen, gamen en knuffelen. Een mentaal ding Franks eerste zoen was bijzonder: op tv in het programma The Undateables. De redactie kende hem van zijn deelname aan Je zal het maar hebben en benaderde hem. Frank (25) twijfelde, maar dacht: “Fuck it, ik doe het gewoon!” Het leverde hem veel op. Franks ouders en vrienden waren open over seks, maar hij was onzeker. Hoe keken meisjes naar zijn handicap? Kun je zoenen als je spasmen hebt? Hij was nieuwsgierig hoe het zou zijn, dacht niet dat het niet zou kunnen, maar zag zichzelf niet echt als ‘seksueel wezen’. The Undateables leverde hem zijn eerste dates op, maar vooral een zelfverzekerdheidsboost. Alles was spannend nieuw. “Het was de start van mijn seksuele ontwikkeling. Ik kreeg zoveel positieve reacties, ook na het programma, van meisjes op Facebook, op straat, in de kroeg. Ik zag mezelf ineens veel meer als seksueel wezen. Blijkbaar had ik de bevestiging nodig dat meisjes door de handicap heen kunnen kijken.” Hij bleef daten, ging Tinderen en maakte kortstondige relaties, seksuele ervaringen en een lange relatie mee. “Je ervaart dingen, zoals liefde, intimiteit en seks, hoe je omgaat met je eigen lichaam. Maar ook liefdesverdriet en afwijzing.

Blijkbaar had ik de bevestiging nodig dat meisjes door de handicap heen kunnen kijken

 
Frank
 

Je ervaart het leven. Je leert, je ontwikkelt je. Ik durf nu meer, ik neem desnoods een extra biertje, maar spreek gewoon een meisje aan.” De zelfverzekerdheidsboost werkte verder door: Frank geeft nu lessen over bijvoorbeeld seksualiteit, en startte met vrienden het bedrijf Talking out loud, dat op ludieke taboedoorbrekende wijze opkomt voor jongeren met een handicap. “CP is ook een mentaal ding. Als je gespannen bent, nemen oncontroleerbare bewegingen toe. Ik heb geleerd me comfortabeler te voelen in meer omgevingen. Heb meer schijt aan wat anderen denken. Alleen bij een zielige scene in een stille bioscoop, denk ik nog steeds: Oh nee, nu geen spasme!”

In relaties en seks ontdekte hij het belang van je comfortabel voelen bij elkaar. Jezelf durven zijn en je tegelijkertijd afstemmen op de ander is essentieel. Iedereen is anders, iedere situatie ook.

Tips

Hebben de drie tips voor anderen? Lena: “Koop een vibrator... dan kun je er niet omheen om met jezelf te experimenteren. En de erotiekbeurs kan heel erotisch zijn!” Carolien hecht aan open communicatie. “Soms is vrijen gedoe en maakt het verdrietig. Ook dan is erover praten essentieel, ook met vriendinnen.” Frank zegt: wees open, ook als je je kwetsbaar voelt. “Durf je te uiten, met zelfreflectie of een grap, ook over je handicap. Dan hoeft de ander niet te doen alsof er niks aan de hand is. Je maakt het luchtiger.”

Humor helpt ook. Carolien en haar vriend boekten eens een romantisch hotel met ligbad. Dat pakte averechts uit: “Ik kwam niet zelf in bad en viel steeds om toen ik erin zat door de keiharde bubbelfunctie. Achteraf was het in elk geval grappig!” Tenslotte zeggen ze: durf het liefdespad op te gaan, al is het spannend. Oefening  baart kunst. En wordt het een sof, dan heb je tenminste een goed verhaal.

Wat is CP?

Cerebrale parese (CP) is een houdings- en bewegingsstoornis die is ontstaan door een hersenbeschadiging in het eerste levensjaar. Kenmerken zijn bijvoorbeeld spasticiteit (verkrampen van spieren) en ataxie (oncontroleerbare bewegingen).

Boekje over seks en CP bestellen

Kun je seks hebben met CP? 121 antwoorden over seks en CP laat zien dat je ook met een aandoening seksueel gezond kunt zijn. Het boekje is voor € 5 plus verzendkosten te bestellen via de website van de BOSK

Uit privacy-overwegingen zijn sommige namen van de geïnterviewden gefingeerd.

Bron: Support Magazine (www.supportmagazine.nl), auteur Jacqueline Kool

Reacties