Anticonceptiestaafje

Wat is een anticonceptiestaafje?

Het anticonceptiestaafje is een klein staafje. Het wordt ook wel hormoonstaafje of implantaat genoemd. Een ervaren huisarts, verloskundige of abortusarts plaatst het onder de huid in de bovenarm van de vrouw of persoon met baarmoeder. Het anticonceptiestaafje kan 3 jaar blijven zitten. In het hormoonstaafje zit 1 soort hormoon: progestageen. Dit hormoon zorgt ervoor dat er geen eicel rijpt, en dat de baarmoeder niet klaar gemaakt wordt voor innesteling van een bevruchte eicel. Verder zorgt progestageen ervoor dat zaadcellen minder makkelijk in de baarmoeder kunnen komen.

Hoe gebruik je een anticonceptiestaafje?

Een ervaren huisarts, verloskundige of abortusarts plaatst het anticonceptiestaafje onder de huid aan de binnenkant van de bovenarm van de vrouw. Op die plek wordt de huid eerst verdoofd. Het anticonceptiestaafje kan 3 jaar blijven zitten. Je kunt het staafje niet zien zitten. Je kunt het wel voelen als je op je huid drukt.

Als je het staafje laat plaatsen tijdens je menstruatie, ben je meteen beschermd tegen zwangerschap. Na 3 jaar moet je het anticonceptiestaafje eruit laten halen. Je kunt dan meteen een nieuwe laten plaatsen. Als je het staafje laat verwijderen komt je natuurlijke menstruatiecyclus terug en ben je weer vruchtbaar.

Hoe betrouwbaar is het anticonceptiestaafje?

Het anticonceptiestaafje is heel betrouwbaar. De kans op zwangerschap is ongeveer 0,5%. Dit komt doordat je het staafje bijvoorbeeld niet per ongeluk kunt vergeten. Er is dus geen kans op gebruiksfouten. Van de 1000 vrouwen die een jaar het anticonceptiestaafje gebruiken, worden er ongeveer 5 toch zwanger. Het is daarmee één van de meest betrouwbare vormen van anticonceptie.

Voor- en nadelen van anticonceptiestaafje

Voordelen

• Je hoeft er maar 1 keer in de 3 jaar aan te denken
• Het blijft betrouwbaar als je overgeeft of diarree hebt
• Je menstruatie wordt vaak minder zwaar. Sommige vrouwen krijgen helemaal geen bloeding meer zo lang het staafje in hun arm zit.

Nadelen

• Een ervaren arts of verloskundige moet het inbrengen
• Je weet niet of en wanneer je bloedingen krijgt
• Je bent niet beschermd tegen soa’s

Heb je losse seksuele contacten? Of heb je een vaste partner, maar zijn jullie niet allebei negatief getest op soa's? Gebruik dan ook een condoom om soa's te voorkomen.

Mogelijke bijwerkingen van anticonceptiestaafje

In de eerste maanden kun je bijwerkingen ervaren:

• onregelmatige bloedingen
• hoofdpijn
• puistjes
• haaruitval
• gevoelige borsten
• sombere gevoelens
• gewichtstoename
• minder hevige en pijnlijke menstruaties
• wegblijven van de menstruatie

Of je bijwerkingen gaat hebben, is heel persoonlijk. Vaak verdwijnen de bijwerkingen ook na een paar maanden, als je lichaam aan de verandering in hormonen gewend is. Soms zijn bijwerkingen blijvend. Heb je hier erg last van, kijk dan met de huisarts welke andere anticonceptie je zou kunnen proberen.

Risico’s

Er zijn nog weinig onderzoeken gedaan naar gezondheidsrisico’s van anticonceptiemiddelen met alleen het hormoon progestageen. Bij middelen waar naast progestageen ook oestrogeen zit (pil, ring en pleister) zijn licht verhoogde risico’s gevonden op bepaalde ziektes. Die risico’s zijn voor jonge vrouwen heel erg klein.

Voor wie is een anticonceptiestaafje geschikt?

Het anticonceptiestaafje is geschikt voor vrouwen die:

• niet elke dag aan hun anticonceptie willen denken
• de komende jaren niet zwanger willen worden
• geen oestrogeen mogen of willen gebruiken

Overleg met de huisarts, gynaecoloog of verloskundige of een anticonceptiestaafje voor jou geschikt is. Met bepaalde aandoeningen kun je meer gezondheidsrisico's lopen. Samen kom je tot een keuze voor anticonceptie die bij jou past.

Wat kost een anticonceptiestaafje?

Een anticonceptiestaafje kost tussen de €120,00 en €140,00. Dit zijn de kosten voor het staafje en het plaatsen door de huisarts. Dit moet je in 1 keer betalen, maar je bent dan ook 3 jaar beschermd. Omgerekend betaal je dus €3,30 tot €3,90 per maand.

Tot 18 jaar vergoedt de basisverzekering jouw anticonceptie. Als je tussen de 18 en 21 bent, betaal je anticonceptie uit je eigen risico. Vanaf 21 jaar wordt anticonceptie alleen vergoed als je hiervoor een aanvullende verzekering hebt. Als je geen aanvullende verzekering hebt, moet je zelf de anticonceptie betalen

Waar kun je een staafje krijgen?

De huisarts of verloskundige schrijft een recept voor. Je haalt het anticonceptiestaafje zelf op bij de apotheek en maakt een afspraak voor het plaatsen. 

Tips voor de partner

Denkt je partner aan een hormoonspiraaltje? Misschien vindt ze het fijn als jij mee gaat naar de huisarts voor een advies. Het kan voor een vrouw spannend zijn om een hormoonstaafje te laten inbrengen, ze kan bang zijn voor de pijn bij plaatsing. Je kunt vragen of ze graag wil dat jij erbij bent. Andere tips voor ondersteuning:

• zelf ook te weten wat het anticonceptiestaafje is en hoe het werkt
• begrip te hebben als zij bijwerkingen ervaart
• mee te betalen aan de kosten

Gebruikt jouw sekspartner een anticonceptiestaafje, maar zijn jullie niet allebei negatief getest op soa’s? Gebruik dan een condoom.