Uw browser (Internet Explorer 11) is verouderd en wordt niet meer ondersteund. Hierdoor werkt deze website mogelijk niet juist. Installeer Google Chrome of update uw browser voor meer internetveiligheid en een beter weergave.

Zoeken
Onderwerp

Abortus

Abortus betekent het afbreken van een zwangerschap. Een onbedoelde zwangerschap kan iedereen overkomen. Ook kunnen er medische redenen zijn om een zwangerschap af te breken. Op zo’n moment heeft iedereen in Nederland de vrijheid om te kiezen voor een abortus. Je kunt hiervoor naar een abortuskliniek gaan. Je kunt ook eerst naar je huisarts gaan om over het afbreken van de zwangerschap te praten.

Weloverwogen besluit

Abortus en de andere keuzes die je kunt maken bij een ongewenste zwangerschap zijn vaak onderwerp van discussie. Er wordt vaak gemanipuleerde, eenzijdige of onjuiste informatie verspreid. Die onjuiste informatie leidt tot stigma en schaamte over abortus. Hierdoor voelt niet iedereen zich vrij om diens eigen afweging te maken. Dat is alleen mogelijk met behulp van de juiste informatie. Rutgers deelt eerlijke en betrouwbare informatie over onbedoelde zwangerschap en abortus. Bekijk hier enkele feiten over abortus.

In september 2022 lanceert VICE, in samenwerking met Rutgers, een campagne om aandacht te vragen voor het belang van de keuzevrijheid van vrouwen en andere mensen met een baarmoeder.  Vijf mensen die ongewenst zwanger zijn geraakt en één of meerdere abortussen hebben gehad, delen hun verhaal.

Wanneer kom je in aanmerking voor een abortus?

Er gelden verschillende regels voor het beëindigen van een zwangerschap. Welke behandeling mogelijk is, wordt bepaald door het aantal dagen dat iemand zwanger is.

Tot 7 dagen overtijd

Vanaf het moment dat je ongesteld had moeten worden, ben je ‘overtijd’. Bij een hele korte zwangerschap (korter dan zeven dagen overtijd), wordt de behandeling uitgesteld. Anders is er een kans dat de behandeling niet lukt. Vanaf dat je een week overtijd bent kan de behandeling wel worden uitgevoerd. Weet je niet wanneer je ongesteld had moeten worden? Bereken dan het aantal weken en dagen dat je zwanger bent: vanaf de eerste dag van je laatste menstruatie.

Tot 16 dagen zwanger > Overtijdbehandeling

Het afbreken van een zwangerschap tot en met 16 dagen overtijd, wordt volgens de wet gezien als een overtijdbehandeling. Bij een overtijdbehandeling heb je geen verplichte 5 dagen bedenktijd voor een abortus. Als je 6 weken en 2 dagen of korter zwanger bent, kun je voor een overtijdbehandeling terecht bij een abortuskliniek. Er zijn ook huisartsen die medicatie geven voor een overtijd behandeling. Niet alle huisartsen doen dat.

Langer dan 16 dagen zwanger > Verplichte bedenktijd

Als je 17 dagen of langer over tijd bent, of langer dan 6 weken en 3 dagen zwanger, dan moet je verplicht 5 dagen wachten met het afbreken van de zwangerschap. Die bedenktijd gaat in op het moment dat je bij de huisarts of bij een abortuskliniek bent geweest om over een abortus te praten. Als je kiest voor abortus kun je 5 dagen later een abortus laten doen. De verplichte bedenktijd van 5 dagen wordt naar waarschijnlijkheid vanaf 1 januari 2023 omgezet in een flexibele bedenktijd. Hier stemden de Eerste en Tweede Kamer voor.

Meestal adviseert de arts een echo te laten maken waarop de duur van de zwangerschap wordt vastgesteld. Ook als je zelf weet hoe lang je zwanger bent. Je moet toestemming geven voor het laten maken van een echo, maar die hoef je zelf niet te zien. Je mag een echo ook weigeren.

Na 13 weken zwangerschap

Als je langer dan 13 weken zwanger bent, is een abortus ook nog mogelijk, maar niet in elke abortuskliniek. Er zijn verschillende methoden voor. Informeer bij de abortuskliniek naar de mogelijkheden. In Nederland kun je volgens de wet een zwangerschap tot 24 weken op het moment van afbreken. In de praktijk houden abortusartsen maximaal 22 weken aan.

Abortusmethoden

Er zijn verschillende manieren om een zwangerschap af te breken. Het is belangrijk dat je je goed informeert en een keuze maakt die bij jou past. De keuze hangt ook af van hoe lang je zwanger bent. Dit zijn de mogelijkheden:

  • Medicijnen
    Dit wordt de ‘abortuspil’ genoemd. De abortuspil is mogelijk als je minder dan 9 weken zwanger bent. Ook sommige huisartsen die hierin geschoold zijn schrijven de abortuspil voor als er sprake is van een overtijdbehandeling. Eigenlijk zijn het twee verschillende medicijnen. Op de eerste dag van de behandeling krijg je een medicijn dat ervoor zorgt dat het zwangerschapshormoon niet meer werkt en de vrucht loslaat van de baarmoeder. Twee dagen later neem je thuis een ander medicijn dat buikkramp veroorzaakt en een ‘miskraam’ opwekt. Dit kan een aantal uren duren. Bijwerkingen van de abortuspil kunnen zijn: misselijkheid, diarree en soms hevig bloedverlies.
  • Zuigcurettage
    Een zuigcurettage kun je laten doen als je zeven dagen tot 13 weken overtijd bent. Met een heel dun plastic buisje wordt de inhoud van de baarmoederholte leeggezogen. Dit wordt ook wel ‘vacuümaspiratie’ genoemd. Als je een paar dagen overtijd bent en het vruchtje nog heel klein is, is een zuigcurettage nog niet mogelijk.
Lees hier meer over de behandelmethoden

Abortuskliniek

Bijna alle abortussen worden uitgevoerd in één van de abortusklinieken in Nederland. Daarnaast zijn er ziekenhuizen die abortussen doen, meestal op medische indicatie. Als je in Nederland woont, hoef je een abortus niet zelf te betalen. Er gaat ook geen rekening van de abortuskliniek naar je zorgverzekering.

Het gesprek met de abortusarts

Als je kiest voor een abortus en je gaat naar een kliniek, dan kun je een aantal vragen verwachten:

  • Wanneer was je voor het laatst ongesteld / Hoe lang denk je dat je zwanger bent?
  • Kun je jouw keuze voor een zwangerschapsafbreking toelichten?
  • Ben je zelf voldoende overtuigd van je besluit om een zwangerschap af te breken?
  • In hoeverre twijfel je nog over je besluit?
  • Heb je behoefte aan meer steun bij je besluit?
  • Heb je het besluit zelf voldoende overwogen en vrijwillig genomen?
  • Wil je meekijken met de echo?
  • Heb je ook risico gelopen op soa’s?
  • Heb je nagedacht over anticonceptie na de abortus?

De artsen en verpleegkundigen in de kliniek oordelen niet over jouw situatie. Ze respecteren jouw keuze, welke dat ook is. Je krijgt van een arts of verpleegkundige informatie over de verschillende behandelmethodes, de eventuele complicaties en mogelijkheden voor pijnbestrijding.

Zoek een abortuskliniek

Twijfels

Het kan zijn dat je nog twijfels hebt, zelfs als je al besloten hebt om de zwangerschap af te breken. Bespreek je twijfels met de arts. Je mag ook van gedachten veranderen of meer tijd nemen om tot een besluit te komen waar je zelf achter staat. Niemand in je omgeving mag jou dwingen of overhalen om een abortus te doen. Er zijn ook andere mogelijkheden en keuzes bij een onbedoelde zwangerschap. Ook kun je hulp krijgen om een keuze te maken waar jij zelf achter staat.

Lees meer over de opties bij een onbedoelde zwangerschap

Blijf je twijfelen of wil je hulp bij het maken van een keuze?

  • Fiom biedt zwangere vrouwen (en partner) professionele hulp bij het maken van een keuze: de zwangerschap afbreken of uitdragen. Je kunt dag en nacht chatten met hun hulpverleners via onbedoeldzwanger.info. Een mailtje sturen kan ook: contact@onbedoeldzwanger.info, of bellen: 0800 – 6160. De hulpverlener kan je ook zeggen waar je in jouw buurt terecht kunt voor hulp.
  • Ook Siriz biedt hulp bij een ongewenste zwangerschap. Deze organisatie werkt vanuit christelijke waarden en komt voort uit de VBOK (Vereniging Bescherming Ongeboren Kind). Je kunt hen mailen: hulp@siriz.nl, of bellen: 0800 – 440 00 03.
  • De organisaties Er is Hulp en Schreeuw om Leven zijn tegen abortus.

Steun

Een abortus kan een moeilijke beslissing zijn. Het helpt als je er met je partner of iemand die dichtbij je staat over kunt praten. Dan zit je er niet alleen mee en voel je je misschien gesteund.

Je kunt alleen naar een abortuskliniek gaan of iemand meenemen. Diegene mag niet mee de behandelkamer in. Ook het intakegesprek is alleen met jou, zodat je vrij kunt praten. Als je twijfels of vragen hebt, of problemen in je relatie, dan kun je die bespreken. De hulpverlener heeft een beroepsgeheim en mag deze informatie met niemand delen zonder jouw toestemming.

Abortusbuddy

Er zijn soms demonstraties bij abortusklinieken van mensen die tegen abortus zijn. Demonstranten kunnen je aanspreken en je proberen over te halen om geen abortus te doen. Dat kan heel naar zijn. Zie je er tegenop om alleen naar een abortuskliniek te gaan, maar heb je niemand om mee te nemen? Maak dan gebruik van een ‘abortusbuddy’. Dat is iemand die je kan ondersteunen bij het bezoek aan de kliniek.

Vraag een abortusbuddy aan

Wil je iemand in jouw omgeving steunen?

Ken je iemand die ongewenst zwanger is of wil je iemand steunen die een abortus heeft gehad? Lees hier hoe je in gesprek kunt gaan over dit persoonlijk onderwerp.

Hulp bij verwerking

Je kunt verschillende gevoelens hebben na een abortus: opluchting, verdriet, dankbaarheid, schuldgevoel of schaamte. Of meerdere gevoelens tegelijk. Soms kun je na de abortus gaan twijfelen of je de goede beslissing hebt genomen. Dit is heel normaal, en vaak gaan die gevoelens ook weer weg. Het helpt daarbij om erover te praten met iemand.

Er wordt soms beweerd dat abortus kan leiden tot psychische problemen. Die informatie klopt niet. Vrouwen die psychische problemen hebben na een abortus, hadden die vaak ook al voor de abortus. De mensen of organisaties die dit beweren, zijn vaak tegen abortus.

Als je last blijft houden van je abortuservaring dan kan het helpen om erover te praten en ervaringen te delen met andere vrouwen. Ook voor mannen kan een abortus lastig zijn. Hier lees je over ervaringen van anderen met een abortus:

Ook voor hulp bij verwerking kun je terecht bij Fiom en Siriz. Fiom heeft jarenlange ervaring in het begeleiden van mensen die ongewenst zwanger zijn en kiezen voor een abortus. Siriz biedt groepsbijeenkomsten of individuele gesprekken en werkt vanuit christelijke waarden.

Veelgestelde vragen

  • Hoe gaat een abortus?

    Er zijn verschillende manieren om een zwangerschap af te breken. Tot 9 weken zwangerschap kan dit met medicatie, de zogenaamde abortuspil. Maar je kunt ook kiezen voor het laten wegzuigen van het vruchtje. Dat heet een zuigcurettage of vacuümaspiratie, en gebeurt onder plaatselijke verdoving of je krijgt een roesje waardoor je in slaap bent. Vanaf 13 weken zwangerschap gebeurt een abortus met andere instrumenten. 

  • Tot hoeveel weken kun je een abortus doen? 

    In de wet staat dat een abortus in Nederland mogelijk is tot 24 weken, maar abortusartsen houden 22 weken aan. Het verschilt per abortuskliniek tot hoeveel weken zwangerschap ze een abortusbehandeling uitvoeren.

  • Kan ik de werking van de abortuspil nog stoppen?

    Er gaan verhalen rond over een abortuspilstopper of een ‘spijtpil’. Hiermee zou je de zwangerschap toch in stand kunnen houden. Er is geen bewijs dat dit veilig is en ook niet dat je hiermee de zwangerschap kunt behouden. 

  • Kun je onvruchtbaar worden door een abortus?

    Een abortus (abortuspil of zuigcurettage) heeft geen risico’s voor je vruchtbaarheid en vergroot ook niet de kans op een miskraam. Wat je daar soms over hoort of leest klopt dus niet.

  • Kun je psychische klachten krijgen na een abortus?

    Nee. Soms hoor je over onderzoeken die dat zouden aantonen, maar die onderzoeken zijn niet betrouwbaar. De vrouwen die psychische klachten hadden na een abortus, hadden die voor de abortus ook al. Dat wil niet zeggen dat het makkelijk is om een abortus te laten doen. Je kunt verschillende gevoelens hebben na een abortus: opluchting, verdriet, leegte, schaamte, misschien schuldgevoel over de abortus of juist schuldgevoel omdat je geen verdriet voelt. De meeste vrouwen die kiezen voor een abortus hebben goed nagedacht over hun besluit, doen dit uit eigen vrije wil en hebben er geen spijt van.