Uw browser (Internet Explorer 11) is verouderd en wordt niet meer ondersteund. Hierdoor werkt deze website mogelijk niet juist. Installeer Google Chrome of update uw browser voor meer internetveiligheid en een beter weergave.

Zoeken
Onderwerp

Hormoonspiraal

In het kort

  • Het is een klein ankertje met hormonen
  • Het wordt in de baarmoedergeplaatst
  • In het hormoonspiraaltje zit 1 soort hormoon
  • De hormonen zorgen ervoor dat je niet zwanger wordt
  • Het werkt 5 jaar
  • Het hormoonspiraaltje is heel betrouwbaar.
  • Je betaalt per hormoonspiraaltje rond de €150,00 per 5 jaar. Omgerekend is dat €2,50 per maand.

Wat is een hormoonspiraal?

Het hormoonspiraaltje is een klein ankertje dat een ervaren huisarts of gynaecoloog in de baarmoeder plaatst. Het kan 5 jaar blijven zitten. In het hormoonspiraaltje zit 1 soort hormoon (progesteron). Dit hormoon zorgt ervoor dat er geen eicel rijpt. Als er toch een eitje vrijkomt, kan het niet nestelen in de baarmoeder. Progesteron zorgt verder dat zaadcellen minder makkelijk in de baarmoeder kunnen komen. Er zijn verschillende maten en soorten hormoonspiraaltjes. Vraag je huisarts welke het beste bij jou past.

Video

Wil je weten wat de ervaringen van andere vrouwen zijn met het hormoonspiraaltje? In dit filmpje vertellen vrouwen wat hun ervaringen zijn en hoe zij het vonden om met hun huisarts te praten over anticonceptie.

Voor wie is een hormoonspiraal geschikt?

Het hormoonspiraaltje is geschikt voor vrouwen die:

  • Niet elke dag aan hun anticonceptie willen denken
  • De komende jaren niet zwanger willen worden
  • Geen oestrogeen mogen of willen gebruiken
Let op! Overleg altijd met de huisarts als je de hormoonspiraal wilt gebruiken. De huisarts kan met jou bekijken of je meer gezondheidsrisico loopt vanwege bepaalde aandoeningen. Samen besluit je welke anticonceptie het meest geschikt is.

Hoe gebruik je het hormoonspiraal?

Een ervaren arts, verloskundige of gynaecoloog plaatst het hormoonspiraaltje in de baarmoeder. Meestal gebeurt dit tijdens de menstruatie of gelijk daarna. Dit kan even pijn doen. Je hoeft daarna niet meer aan je anticonceptie te denken. Het hormoonspiraaltje kan 5 jaar blijven zitten. Er steken twee korte draadjes uit de baarmoeder. Deze kun je zelf voelen en hiermee controleren of het hormoonspiraaltje nog goed zit. Tijdens de seks kan de man heel soms de draadjes voelen. Dit is niet erg. De draadjes gebruikt de huisarts om het spiraaltje er weer uit te halen. Na 5 jaar moet je het spiraaltje eruit laten halen. Je kunt dan een nieuw spiraaltje laten plaatsen. Je kunt het hormoonspiraaltje ook al eerder weg laten halen.

Let op! Als je gebruik maakt van menstruatiecups, let er dan op dat je niet per ongeluk ook het spiraaltje verwijdert, doordat de menstruatiecup vacuüm zuigt. Zorg ervoor dat je al gewend bent om het vacuüm te verbreken bij het eruit halen.

Voor- en nadelen van een hormoonspiraaltje

Voordelen

  • Je kunt het hormoonspiraaltje niet vergeten
  • Je hoeft er maar 1 keer in de 5 jaar aan te denken
  • Het blijft betrouwbaar als je overgeeft of diarree hebt
  • Je menstruatie is meestal korter en lichter en doet minder pijn
  • Sommige vrouwen worden helemaal niet meer ongesteld
  • Er zitten minder hormonen in dan in de pil

Nadelen

  • Het inbrengen kan pijn doen
  • In de eerste weken of maanden kun je last hebben van krampen of pijn
  • Een ervaren huisarts of gynaecoloog moet het inbrengen
  • Je weet niet of en wanneer je ongesteld wordt
  • Je bent niet beschermd tegen soa’s

Mogelijke bijwerkingen van een hormoonspiraal

  • onregelmatige bloedingen
  • minder hevige menstruaties
  • helemaal geen menstruaties meer
  • hoofdpijn
  • puistjes
  • haaruitval
  • gevoelige borsten
  • sombere gevoelens
  • gewichtstoename
  • Meer vaginale afscheiding, dit is niet ongezond

Bijwerkingen heb je vaak alleen de eerste maanden, omdat je lichaam aan de (extra) hormonen moet wennen. De één heeft meer last van bijwerkingen dan de ander.

Tips voor de partner

Het kan voor een vrouw spannend zijn om een spiraaltje te laten inbrengen, ze kan bang zijn voor de pijn bij plaatsing. Misschien vindt ze het fijn als je mee gaat naar de huisarts voor advies of bij het plaatsen van het spiraaltje. Andere tips voor ondersteuning:

  • Wees begripvol als ze pijn heeft of bijwerkingen ervaart van het spiraaltje
  • Betaal mee aan de kosten
Informatie over het kiezen en regelen van anticonceptie
Weet je niet zeker of je partner een hormoonspiraaltje heeft? Gebruik dan een condoom om jezelf te beschermen tegen een ongewenste zwangerschap. Gebruik ook een condoom als je niet getest bent op soa’s.
Welke anticonceptie past bij jou?

Heb je hulp nodig bij het kiezen van het juiste anticonceptiemiddel? Gebruik onze handige anticonceptiekeuzehulp.

Naar de anticonceptiekeuzehulp

Veelgestelde vragen

Hoe betrouwbaar is een hormoonspiraaltje?

Het hormoonspiraaltje is heel betrouwbaar. De kans op zwangerschap is ongeveer 0.1%. Dit komt doordat je de spiraal bijvoorbeeld niet per ongeluk kan vergeten. Er is dus geen kans op gebruiksfouten. Van elke 1000 vrouwen die een jaar het hormoonspiraaltje gebruiken, wordt er ongeveer 1 toch zwanger.

Waar kun je een hormoonspiraaltje krijgen?

De huisarts schrijft een recept voor. Je haalt het hormoonspiraaltje zelf op bij de apotheek. Je moet zeker weten dat je geen soa of ontsteking hebt. Soms moet je een soa-test doen. Een ervaren huisarts, verloskundige of gynaecoloog brengt het hormoonspiraaltje in.

Wat kost een hormoonspiraaltje?

Een hormoonspiraaltje kost rond de €150,00. Dit moet je in één keer betalen, maar je bent dan ook 5 jaar beschermd. Omgerekend betaal je dus €2,50 per maand. Als je een spiraaltje door een gynaecoloog wilt laten plaatsen, betaal nog je daar extra voor.

Tot 18 jaar vergoedt de basisverzekering jouw anticonceptie. Als je tussen de 18 en 21 bent, betaal je anticonceptie uit je eigen risico. Vanaf 21 jaar wordt anticonceptie alleen vergoed als je hiervoor een aanvullende verzekering hebt. Als je geen aanvullende verzekering hebt, moet je zelf de anticonceptie betalen.

Ruim vijf jaar geleden heb ik een hormoonspiraaltje laten zetten. Ik ben vergeten een nieuwe spiraal te laten plaatsen. Wat moet ik doen?

Neem contact op met je huisarts. De werking van het spiraaltje kan verminderd zijn, met als gevolg dat je zwanger kan worden. Als regel zijn er in het zesde en zevende jaar van gebruik nog voldoende hormonen over om niet zwanger te worden: dus je hoeft je niet meteen ongerust te maken.

Ik heb het idee dat mijn spiraaltje niet meer goed zit. Wat moet ik doen?

Neem contact op met je arts, die kan controleren of het spiraaltje nog goed zit.

Kan het spiraaltje gaan zwerven door je lichaam?

Dat gebeurt niet als je het door een ervaren arts laat inbrengen. En ga na een maand op controle bij de arts om te checken of je spiraal nog goed zit. Vraag aan je huisarts of hij regelmatig spiraaltjes inbrengt. Als hij dat niet doet, dan zal je huisarts je verwijzen naar een hulpverlener, die wel ervaring heeft met het inbrengen.

Kan je zwanger worden als je een spiraaltje hebt?

Die kans is heel klein. Een spiraaltje is nog betrouwbaarder dan de pil. Heel soms stoot je lichaam het spiraaltje af. Als dat gebeurt, is dat meestal binnen drie maanden. Laat je daarom een maand nadat het spiraal is geplaatst controleren, dan kan de arts controleren of je spiraaltje nog goed zit.

Kun je onvruchtbaar worden van een spiraaltje?

Nee, als het spiraaltje verwijderd is, ben je direct weer vruchtbaar.

Voel je het spiraaltje zitten?

Nee, je voelt het niet zitten. Je kunt wel met je vingers de twee draadjes voelen die net uit je baarmoeder steken. Daar heb je verder geen last van. Je partner ook niet als jullie gaan vrijen.

Kan je sneller een baarmoederontsteking krijgen als je een hormoonspiraaltje hebt?

Die kans is iets verhoogd in de eerste drie weken nadat het spiraaltje is geplaatst. Het is daarom belangrijk om bij plaatsing te laten checken of je niet al een sluimerende ontsteking hebt in je baarmoeder (bijvoorbeeld een soa). De arts kan dat eenvoudig doen.